Bir şirketin ya da yatırım projesinin değeri geçmiş kâra değil, gelecekte üreteceği nakde bağlıdır. Değerleme, bu geleceği bugüne indirgeyerek bir fiyat aralığı verir; ortaklık, satın alma ve yatırım kararlarında temel referanstır.
Hangi araç ne işe yarar?
- Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti (WACC) Hesaplama: Özsermaye ve borç değerlerinizi, maliyetlerini ve vergi oranını girerek ağırlıklı ortalama sermaye maliyetini (WACC), sermaye ağırlıklarını ve vergi sonrası borç maliyetini hesaplayın.
- İç Verim Oranı (IRR) Hesaplama: Yatırımın başlangıç tutarı ve dönemsel nakit akışlarından İç Verim Oranını (IRR), net nakit akışını ve seçtiğiniz iskonto oranındaki net bugünkü değeri (NPV) hesaplayın.
- Net Bugünkü Değer (NPV) Hesaplama: Bir yatırımın veya projenin gelecek nakit akışlarını iskonto ederek net bugünkü değerini (NPV), bugünkü değer toplamını ve kârlılık endeksini hesaplayın.
- FAVÖK (EBITDA) Hesaplama: Brüt Kâr, Faaliyet Kârı ve Net Kâr Marjı: Brüt satışlardan başlayarak net satışları, brüt kârı, faaliyet kârını (FVÖK), FAVÖK'ü, vergi öncesi ve net kârı ile her kademenin marjını gelir tablosu sırasıyla hesaplar.
- CAPM ile Özsermaye Maliyeti Hesaplama (Beta ve Risk Primi): Risksiz faiz oranı, beta ve piyasa risk priminden Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeli (CAPM) ile özsermaye maliyetini (beklenen getiri) hesaplar; ülke risk primi eklenebilir.
- DCF ile Şirket Değerleme Hesaplama (İndirgenmiş Nakit Akışı): 5 yıllık serbest nakit akışı tahmini, WACC ve uç büyüme oranından indirgenmiş nakit akışı (DCF) yöntemiyle firma değerini, özsermaye değerini ve hisse başına değeri hesaplar.
- Firma Değeri (FD) ve Değerleme Çarpanları Hesaplama: FD/FAVÖK, F/K, PD/DD: Hisse fiyatı, pay sayısı, net borç ve temel finansal verilerden piyasa değerini, firma değerini ve FD/FAVÖK, FD/Satışlar, F/K ve PD/DD çarpanlarını hesaplar.
- Gordon Büyüme Modeli Hesaplama (Temettü İndirim Modeli): Son temettü, sabit büyüme oranı ve beklenen getiriden Gordon büyüme modeliyle hissenin içsel değerini; piyasa fiyatından temettü verimini ve ima edilen getiriyi hesaplar.
- Serbest Nakit Akışı (FCF) Hesaplama: FCFF ve FCFE: Faaliyet kârı, amortisman, yatırım harcaması ve işletme sermayesi değişiminden firmaya serbest nakit akışını (FCFF) ve özsermayeye serbest nakit akışını (FCFE) hesaplar.
Hesaplamanın mantığı
Zincir şöyle işler:
- Özsermaye maliyeti (CAPM) = risksiz faiz + beta × piyasa risk primi.
- WACC = özsermaye ve borcun maliyetlerinin sermaye yapısındaki ağırlıklarla ortalaması (borç maliyeti vergi sonrası alınır).
- Serbest nakit akışı (FCFF) = faaliyetlerden gelen nakit − yatırım harcamaları.
- DCF: açık tahmin dönemindeki akışlar WACC ile bugüne indirilir; sonrası için sabit büyüme varsayımıyla uç değer eklenir. Toplam firma değeridir; net borç düşülünce özsermaye değerine ulaşılır.
- NPV ve IRR aynı mantığı proje için uygular: NPV bugünkü değer farkıdır, IRR ise NPV'yi sıfır yapan orandır.
- Gordon modeli, temettüsü sabit büyüyen olgun şirket için değeri bir sonraki temettü ÷ (iskonto − büyüme) olarak bulur.
- Firma değeri çarpanları (FD/FAVÖK, F/K, PD/DD) bu değeri benzer şirketlerle kıyaslar.
Dikkat edilmesi gerekenler
- DCF çok duyarlıdır: WACC veya uç büyümedeki bir puanlık değişiklik değeri ciddi biçimde değiştirir; birkaç senaryo deneyin.
- Beta geçmiş veriden tahmin edilir ve geleceği tam yansıtmayabilir.
- Gordon modelinde büyüme iskonto oranının altında olmalıdır.
- Çarpanlar tek seferlik kalemlerden etkilenir.
- Sonuçlar yatırım tavsiyesi değildir.