CAPM ile Özsermaye Maliyeti Hesaplama (Beta ve Risk Primi)
Risksiz faiz oranı, beta ve piyasa risk priminden Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeli (CAPM) ile özsermaye maliyetini (beklenen getiri) hesaplar; ülke risk primi eklenebilir.
Dikkat edilmesi gerekenler:
- CAPM bir modeldir; beta geçmiş verilerden tahmin edilir ve geleceği tam yansıtmayabilir.
- Risksiz faiz, piyasa getirisi ve nakit akışları aynı para biriminde ve aynı enflasyon varsayımıyla olmalıdır.
- Küçük ve halka açık olmayan şirketler için ek büyüklük veya likidite primi gerekebilir; araç bunu otomatik eklemez.
- Sonuç yatırım tavsiyesi değildir.
Hesaplama
Sonuç
Değerleri girip Hesapla düğmesine bastığınızda sonuç burada görünür.
Araç hakkında
Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeli (CAPM), bir hisse veya şirket için yatırımcının talep ettiği getiriyi, yani özsermaye maliyetini sistematik riske (beta) bağlar. Sonuç WACC hesabında, DCF değerlemesinde ve temettü indirim modelinde iskonto oranı olarak kullanılır.
Formül
- Piyasa risk primi = Beklenen piyasa getirisi − Risksiz faiz oranı
- Özsermaye maliyeti = Risksiz faiz + Beta × Piyasa risk primi (+ Ülke risk primi)
Örnek: TL bazında risksiz faiz %30, beklenen BIST getirisi %40 ve hissenin betası 1,2 ise piyasa risk primi %10, hisseye özgü risk primi 1,2 × %10 = %12 ve özsermaye maliyeti %42'dir.
Girdileri seçerken: Risksiz faiz ve piyasa getirisi aynı para biriminde olmalıdır. TL bazında genellikle uzun vadeli Hazine tahvili getirisi kullanılır. USD bazında ABD Hazine getirisi ile olgun piyasa risk primi kullanılıyorsa Türkiye'ye özgü riski yansıtmak için ülke risk primi (ör. CDS veya tahvil getiri farkından türetilen) eklenir; TL risksiz faiz zaten ülke riskini içerdiğinden TL hesabında ayrıca eklenmez. Beta, hisse getirisinin piyasa endeksine duyarlılığıdır: 1'den büyük beta piyasadan daha oynak, 1'den küçük beta daha az oynak bir hisseyi gösterir.
Nasıl kullanılır?
- Risksiz faiz oranını girin (TL hesabında uzun vadeli Devlet tahvili getirisi).
- Hissenin veya benzer şirketlerin betasını girin.
- Beklenen piyasa getirisini ya da doğrudan piyasa risk primini seçip girin.
- USD/EUR bazlı hesapta gerekiyorsa ülke risk primini ekleyin ve Hesapla düğmesine basın.
Notlar
Oranlar yüzde olarak girilir; sonuçlar 2 ondalığa HALF_UP ile yuvarlanır. Hesap yıllık ve nominaldir; reel orana çevirmek için Fisher Reel Getiri aracını kullanın. Piyasa getirisi risksiz faizin altında girilirse risk primi negatif çıkar; bu, girdilerin tutarsız olduğunu gösterebilir.
Kaynaklar
Sıkça sorulan sorular
CAPM ile: Risksiz faiz + Beta × (Piyasa getirisi − Risksiz faiz). Örneğin %30 risksiz faiz, 1,2 beta ve %10 piyasa risk primiyle özsermaye maliyeti %42 olur.
Beta, hisse getirisinin piyasa endeksi getirisine duyarlılığıdır ve geçmiş getirilerin regresyonuyla hesaplanır. Halka açık şirketler için finans veri sağlayıcılarından alınabilir; halka açık olmayan şirketlerde benzer şirketlerin betası kullanılır.
Hesap USD veya EUR gibi olgun piyasa parasıyla ve o paranın risksiz faiziyle yapılıyorsa Türkiye riskini yansıtmak için eklenir. TL tahvil getirisi kullanıldığında ülke riski zaten bu orana yansıdığı için genellikle eklenmez.
Bulunan özsermaye maliyeti WACC aracında özsermaye maliyeti alanına girilir; vergi sonrası borç maliyetiyle ağırlıklandırılarak şirketin sermaye maliyeti bulunur.
Sıradaki adım
Hesabınıza devam etmek için ilgili araçlar.
- Hesapla
Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti (WACC) Hesaplama
Özsermaye ve borç değerlerinizi, maliyetlerini ve vergi oranını girerek ağırlıklı ortalama sermaye maliyetini (WACC), sermaye ağırlıklarını ve vergi sonrası borç maliyetini hesaplayın.
- Hesapla
DCF ile Şirket Değerleme Hesaplama (İndirgenmiş Nakit Akışı)
5 yıllık serbest nakit akışı tahmini, WACC ve uç büyüme oranından indirgenmiş nakit akışı (DCF) yöntemiyle firma değerini, özsermaye değerini ve hisse başına değeri hesaplar.
- Hesapla
Gordon Büyüme Modeli Hesaplama (Temettü İndirim Modeli)
Son temettü, sabit büyüme oranı ve beklenen getiriden Gordon büyüme modeliyle hissenin içsel değerini; piyasa fiyatından temettü verimini ve ima edilen getiriyi hesaplar.
- Hesapla
Net Bugünkü Değer (NPV) Hesaplama
Bir yatırımın veya projenin gelecek nakit akışlarını iskonto ederek net bugünkü değerini (NPV), bugünkü değer toplamını ve kârlılık endeksini hesaplayın.
- Hesapla
Fisher Reel Getiri ve Satın Alma Gücü Hesaplama
Nominal getiri ve enflasyonla Fisher denklemine göre reel getiriyi, enflasyon karşısında satın alma gücü kaybını ve yatırımın bugünün parasıyla değerini hesaplayın.
- Hesapla
Firma Değeri (FD) ve Değerleme Çarpanları Hesaplama: FD/FAVÖK, F/K, PD/DD
Hisse fiyatı, pay sayısı, net borç ve temel finansal verilerden piyasa değerini, firma değerini ve FD/FAVÖK, FD/Satışlar, F/K ve PD/DD çarpanlarını hesaplar.