Yöntem ve Kaynaklar
Bir hesaplama aracına güvenebilmek için sonucun yanında hangi formülün, hangi oranın ve hangi kaynağın kullanıldığını da görebilmeniz gerekir. Bu sayfa; araçların nasıl yazıldığını, yasal değerlerin nereden alındığını, yayından önce nasıl test edildiğini ve bir hata bulunduğunda ne yapıldığını anlatır.
1Hesaplamalar nerede ve nasıl yapılır?
Sonuçlar tarayıcıda tahmin edilmez; girdiğiniz değerler sunucudaki hesaplama motoruna gönderilir ve aracın yayımlanmış sürümündeki formülle hesaplanır.
- Açık formül tanımı: Her araç, kod içine gömülü gizli bir hesap yerine adım adım okunabilen bir hesaplama tanımıyla (toplama, çarpma, yüzde, dilim, tarih farkı gibi işlemler) yazılır. Aynı tanım web sitesinde, gömülü widget'ta ve herkese açık API'de aynı sonucu üretir.
- Ondalık aritmetik: Tutarlar ikili kayan nokta yerine ondalık sayılarla hesaplanır; bu nedenle 0,1 + 0,2 gibi işlemlerde kuruş kayması oluşmaz.
- Açık yuvarlama: Para tutarları aksi yönde yasal bir kural yoksa kuruşa, yarım yukarı yuvarlanır. Bir toplamın parçalarına eşit olması gereken durumlarda son parça çıkarma yoluyla bulunur; böylece ara toplamlar ile genel toplam her zaman tutarlıdır.
- Anlaşılır hata durumları: Sıfıra bölme, tanımsız logaritma veya çözümü olmayan bir faiz denklemi gibi durumlarda araç rastgele bir sayı göstermek yerine nedeni açıklayan bir uyarı verir.
2Yasal oranlar ve resmi kaynaklar
Vergi oranları, gelir vergisi dilimleri, istisna tutarları, harçlar, asgari ücret, SGK tabanı ve tavanı gibi değerler araçların içine sabit sayı olarak yazılmaz; ayrı parametreler olarak tutulur. Her parametre için şunlar kaydedilir:
- Değerin dayandığı kanun, madde veya karar,
- Resmî kaynak bağlantısı (Resmî Gazete, Gelir İdaresi Başkanlığı, mevzuat.gov.tr, SGK, TCMB veya ilgili bakanlık),
- Yürürlük başlangıcı ve varsa bitişi,
- Değerin en son ne zaman incelendiği.
Bu bilgiler her aracın sayfasında Kaynaklar ve oranlar bölümünde gösterilir. Resmî kaynakla doğrulanamayan bir değer yayımlanmaz; böyle bir değere ihtiyaç duyan araç, değer doğrulanana kadar yayında olmaz. Duruma göre değişen değerler (örneğin bir ürünün ÖTV oranı, döviz kuru veya bankanın teklif ettiği faiz) parametre yerine sizin gireceğiniz bir alan olarak sunulur ve alan açıklamasında bu belirtilir.
3Test ve yayın süreci
Bir aracın yeni sürümü yayımlanmadan önce otomatik bir kontrol zincirinden geçer:
- Test senaryoları: Her araç, formülden bağımsız olarak elle hesaplanmış örneklerle (olağan durum, sınır değerler ve yuvarlama durumları) doğrulanır. Tek bir senaryo bile beklenen sonucu vermezse sürüm yayımlanamaz.
- Şema ve içerik kontrolü: Girdi sınırları, zorunlu alanlar, her iki dildeki etiketler, açıklama metinleri ve bağlantıların güvenliği denetlenir.
- Sürüm kaydı: Yayımlanan her değişiklik yeni bir sürüm olarak saklanır; sayfadaki Sürüm ve Son güncelleme bilgisi hangi tanımın çalıştığını gösterir.
Araçlar ayrıca düzenli bir kalite denetiminden geçirilir: açıklamanın formül ve sayısal örnek içerip içermediği, sonuçların yorumlanıp yorumlanmadığı, sık sorulan soruların yeterliliği ve ilgili araç bağlantıları ölçülür.
4Güncellik takvimi
Türkiye'de birçok tutar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Bu nedenle:
- Gelir vergisi dilimleri, istisna ve harç tutarları gibi yıllık değerler her yılın başında yeni dönemleriyle eklenir.
- Asgari ücret, SGK prime esas kazanç alt ve üst sınırı, yemek ve yol istisnaları yeni dönem başladığında güncellenir; kıdem tazminatı tavanı yılda iki kez (Ocak ve Temmuz) değişir.
- Süreli değerlerde hesaplama tarihine uyan değer kullanılır. Bir tarih için geçerli değer tanımlı değilse araç, eski bir değerle sessizce sonuç üretmek yerine durumu bildirir.
Tarih kullanan araçlarda "bugün" her zaman sizin girdiğiniz tarihtir; sonuç sunucunun saatine göre değişmez.
5Kapsam, sınırlar ve sorumluluk
Araçlar ilgili hesabın genel kuralını modeller. Özel istisnalar, indirimler, sektöre veya kişiye özgü koşullar her aracın Dikkat edilmesi gerekenler ve Notlar bölümlerinde ayrıca belirtilir.
Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; mali müşavir, avukat, SGK uzmanı veya hekim görüşünün yerine geçmez. Beyanname, sözleşme, tazminat talebi ya da sağlıkla ilgili bir karar öncesinde sonucu resmî kaynaklarla ve bir uzmanla teyit edin. Sağlık araçları yaygın kabul görmüş formüllere dayanan tahminler üretir ve tıbbi tavsiye değildir.
6Hata bildirimi ve düzeltme
Bir sonucun, oranın veya açıklamanın hatalı olduğunu düşünüyorsanız iletişim sayfasından aracın adını, girdiğiniz değerleri ve beklediğiniz sonucu yazın. Her bildirim resmî kaynakla karşılaştırılır; hata doğrulanırsa formül ya da oran düzeltilir, gözden kaçan durum için yeni bir test senaryosu eklenir ve düzeltme yeni bir sürüm olarak yayımlanır.
7Verileriniz
Hesaplama için girdiğiniz değerler yalnızca sonucu üretmek amacıyla işlenir; kimliğinizle ilişkilendirilmez ve hesaplama geçmişi olarak saklanmaz. Hizmeti iyileştirmek için yalnızca araç bazında anonim günlük sayaçlar (kaç hesaplama yapıldığı, başarılı olup olmadığı, yanıt süresi) tutulur. Çerezler ve reklamlarla ilgili ayrıntılar Gizlilik Politikası sayfasındadır.