İçeriğe geç
Miraç Özdemir
Gelir Tablosu & Kârlılık Analizi

Satılan Malın Maliyeti (SMM) Hesaplama ve Brüt Satış Kârı

Dönem başı stok, alışlar, alış iadeleri, alış giderleri ve dönem sonu stoktan satılan malın maliyetini (SMM), brüt satış kârını ve stok devir hızını hesaplar.

Sürüm 1

Dikkat edilmesi gerekenler:

  • Dönem sonu stoğun hangi yöntemle değerlendiği (ortalama maliyet, FIFO) SMM'yi doğrudan etkiler; bu araç değerleme yapmaz.
  • Üretim işletmelerinde satılan mamul maliyeti için üretim maliyeti ve yarı mamul değişimi de hesaba katılmalıdır; Üretim Maliyeti aracını kullanın.
  • Fire, zayi ve değer düşüklüğü karşılıkları ayrıca modellenmez.
  • Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; muhasebe kaydı veya mali müşavirlik görüşü yerine geçmez.

Hesaplama

Stok ve alışlar (KDV hariç)

TRY

Önceki dönemden devreden ticari mal stoğu.

TRY

Dönemde satın alınan ticari malların fatura tutarı (KDV hariç).

TRY

Tedarikçiye iade edilen mallar ve alınan iskontolar.

TRY

Mala ilişkin nakliye, sigorta, gümrük ve benzeri alış giderleri.

TRY

Sayım ve değerleme sonrası kapanış stoğu.

Satışlar

TRY

Brüt kâr için dönemin net satış tutarı (isteğe bağlı).

İlk hesaplamadan sonra değerleri değiştirdiğinizde sonuç otomatik güncellenir.

Sonuç

Değerleri girip Hesapla düğmesine bastığınızda sonuç burada görünür.

Araç hakkında

Satılan malın maliyeti (SMM), bir dönemde satılan ticari malların işletmeye maliyetidir ve gelir tablosunda net satışlardan düşülerek brüt satış kârına ulaşılır. Aralıklı (dönemsel) envanter yönteminde SMM, dönem sonu sayımından sonra şu eşitlikle bulunur:

Formüller

  • Net alışlar = Alışlar − Alış iadeleri ve iskontoları + Alış giderleri (nakliye, sigorta, gümrük vb.)
  • Satışa hazır mallar = Dönem başı stok + Net alışlar
  • SMM = Satışa hazır mallar − Dönem sonu stok
  • Brüt satış kârı = Net satışlar − SMM; Brüt kâr marjı = Brüt satış kârı / Net satışlar × 100
  • Stok devir hızı = SMM / Ortalama stok, ortalama stok = (Dönem başı + Dönem sonu stok) / 2; Stokta kalma süresi = 365 / Stok devir hızı

Örnek: Dönem başı stok 200.000 TL, alışlar 1.000.000 TL, alış iadeleri 50.000 TL ve alış nakliyesi 30.000 TL ise net alışlar 980.000 TL, satışa hazır mallar 1.180.000 TL'dir. Sayımda dönem sonu stoğu 280.000 TL bulunduysa SMM 900.000 TL olur. Net satışlar 1.400.000 TL ise brüt satış kârı 500.000 TL, brüt kâr marjı %35,71'dir. Ortalama stok 240.000 TL olduğundan stok devir hızı 3,75 ve stokta kalma süresi yaklaşık 97 gündür.

Tek Düzen Hesap Planı'nda bu hesap 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabında izlenir. Alış giderlerinin maliyete eklenmesi VUK md. 262'deki maliyet bedeli tanımına dayanır. Dönem sonu stoğun değerlemesi (ortalama maliyet, FIFO) sonucu doğrudan etkiler; bu araç değerlenmiş dönem sonu stok tutarını girdi olarak alır.

Nasıl kullanılır?

  1. Dönem başı stok tutarını (önceki dönemin kapanış stoğu) girin.
  2. Dönem içindeki alışları, varsa alış iadeleri ve iskontolarını ve alış giderlerini girin.
  3. Sayım ve değerleme sonrası dönem sonu stok tutarını girin.
  4. Brüt kâr için net satışları girin ve Hesapla düğmesine basın.

Notlar

Tutarlar kuruşa, oranlar 2, süre 1 ondalığa HALF_UP ile yuvarlanır. Net satış girilmezse brüt kâr ve marjlar 0 gösterilir. SMM negatif çıkarsa dönem sonu stok satışa hazır mallardan büyük girilmiştir; girdileri kontrol edin (bu durumda devir hızı 0 gösterilir). Tutarlar KDV hariç girilmelidir; indirilecek KDV maliyete eklenmez.

Kaynaklar

Sıkça sorulan sorular

4 soru

  1. SMM = Dönem başı stok + Net alışlar − Dönem sonu stok. Net alışlar, alışlardan alış iadeleri ve iskontoları düşülüp alış giderleri (nakliye, sigorta, gümrük) eklenerek bulunur.

Sıradaki adım

Hesabınıza devam etmek için ilgili araçlar.

Gelir Tablosu & Kârlılık Analizi kategorisindeki tüm araçlar