Stok & Tedarik Yönetimi

Fazla stok parayı bağlar, az stok satış kaçırtır. Ne zaman, ne kadar sipariş vereceğinizi bilmek, stok yönetiminin özüdür. Bu sayfa sipariş büyüklüğünü, yeniden sipariş zamanını, stok devrini ve satılan malın maliyetini rakama döker.

Hangi araç ne işe yarar?

• Devir Hızları ve Nakit Dönüşüm Süresi Hesaplama (Stok, Alacak, Borç): Stok, alacak ve borç devir hızlarını ve gün sürelerini (DIO, DSO, DPO) ile nakit dönüşüm süresini hesaplar; işletme sermayesinin ne kadar hızlı döndüğünü gösterir.
• Satılan Malın Maliyeti (SMM) Hesaplama ve Brüt Satış Kârı: Dönem başı stok, alışlar, alış iadeleri, alış giderleri ve dönem sonu stoktan satılan malın maliyetini (SMM), brüt satış kârını ve stok devir hızını hesaplar.
• Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ) Hesaplama: Yıllık talep, sipariş maliyeti ve stok tutma maliyetinden toplam envanter maliyetini en düşük yapan ekonomik sipariş miktarını (EOQ), yıllık sipariş sayısını ve sipariş aralığını hesaplar.
• Yeniden Sipariş Noktası ve Emniyet Stoğu Hesaplama: Günlük talep, talep değişkenliği, tedarik süresi ve hizmet düzeyinden emniyet stoğunu ve yeniden sipariş noktasını (ROP) hesaplar.

Hesaplamanın mantığı

• Ekonomik sipariş miktarı (EOQ), sipariş maliyeti ile stok tutma maliyetinin toplamını en küçük yapan sipariş büyüklüğüdür. Büyük siparişler az sipariş maliyeti doğurur ama çok stok taşır; küçük siparişlerde tersi olur.
• Yeniden sipariş noktası (ROP) = tedarik süresince beklenen talep + emniyet stoğu. Emniyet stoğu talep ve tedarik belirsizliğine karşı tutulan ek stoktur.
• Devir hızı = satılan malın maliyeti ÷ ortalama stok; gün süresi bunun yıla bölünmesidir. Alacak ve borç devir hızıyla birleşince nakit dönüşüm süresi bulunur.
• Satılan malın maliyeti (SMM) dönemsel envanter yönteminde dönem başı stok + alımlar − dönem sonu stok olarak bulunur; net satıştan düşülünce brüt satış kârı çıkar.

Dikkat edilmesi gerekenler

• EOQ sabit talep ve sabit maliyet varsayar; gerçek talep dalgalıysa emniyet stoğuyla destekleyin.
• Tedarik süresini ve talebi aynı zaman biriminde (gün, hafta) girin.
• Yüksek devir hızı iyidir ama stok tükenme riskini artırabilir.