İçeriğe geç
Miraç Özdemir
Finansal Oran Analizi

Finansal Sağlık Analizi (Bilanço ve Gelir Tablosu Oran Analizi)

Bilanço ve gelir tablosunun temel kalemlerinden likidite, kârlılık, borçluluk, borç servisi ve verimlilik oranlarını tek ekranda hesaplayıp yorumlamanıza yardım eder.

Sürüm 1

Dikkat edilmesi gerekenler:

  • Özkaynakları negatif (borca batık) işletmeler için ROE ve borç/özkaynak oranları anlamsızdır; araç pozitif özkaynak ister. TTK 376 değerlendirmesi için mali müşavirinize başvurun.
  • Oranlar için "iyi" kabul edilen düzey sektöre, işletme ölçeğine ve döneme göre değişir; açıklamalardaki eşikler genel referanstır, kredi notu veya derecelendirme değildir.
  • Enflasyon düzeltmesi, kiralama (TFRS 16) borçları, şüpheli alacaklar ve bilanço dışı yükümlülükler ayrıca modellenmez.
  • Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; yatırım, kredi veya ortaklık kararı için tavsiye değildir.

Hesaplama

Bilanço (dönem sonu)

TRY

Bilançodaki dönen varlıklar toplamı.

TRY

Kasa, banka ve 3 aydan kısa vadeli likit yatırımlar.

TRY

Müşterilerden olan ticari alacaklar (alacak senetleri dahil).

TRY

Bilançodaki stoklar toplamı.

TRY

Dönen ve duran varlıkların toplamı.

TRY

Bir yıl içinde ödenecek borçların toplamı.

TRY

Kısa ve uzun vadeli banka kredileri ile diğer faizli borçlar.

TRY

Bilançodaki özkaynak toplamı; sıfırdan büyük olmalıdır.

Gelir tablosu (yıllık)

TRY

Yıllık net satış hasılatı.

TRY

Satılan mamul, ticari mal veya hizmetin maliyeti.

TRY

Pazarlama, satış, genel yönetim ve Ar-Ge giderleri (finansman gideri hariç).

TRY

Maliyet veya giderler içinde yer alan yıllık amortisman tutarı.

TRY

Kredi faizleri ve benzeri finansman giderleri.

TRY

Vergi sonrası net kâr; zarar için eksi değer girin.

Borç servisi

TRY

Yıl içinde vadesi gelen kredi anapara taksitleri (DSCR için).

İlk hesaplamadan sonra değerleri değiştirdiğinizde sonuç otomatik güncellenir.

Sonuç

Değerleri girip Hesapla düğmesine bastığınızda sonuç burada görünür.

Araç hakkında

Finansal sağlık analizi, bir işletmenin tek dönemlik bilanço ve gelir tablosu verilerinden beş soruya birlikte cevap arar: Kısa vadeli borçlar ödenebiliyor mu (likidite)? Satışlar kâra dönüşüyor mu (kârlılık)? Kaynakların ne kadarı borç (borçluluk)? Faaliyet nakdi faiz ve anapara ödemelerini karşılıyor mu (borç servisi)? Varlıklar ve işletme sermayesi ne kadar verimli kullanılıyor (verimlilik)?

Ayrı ayrı oran araçlarındaki hesapları tek seferde yapar; böylece bir göstergedeki zayıflığın diğerleriyle ilişkisini görebilirsiniz (ör. yüksek kârlılık ama zayıf likidite).

Formüller

  • Brüt kâr = Net satışlar − Satışların maliyeti
  • FVÖK (faaliyet kârı, EBIT) = Brüt kâr − Faaliyet giderleri
  • FAVÖK (EBITDA) = FVÖK + Amortisman ve itfa payları
  • Toplam yabancı kaynak = Toplam varlıklar − Özkaynaklar
  • Cari oran = Dönen varlıklar / Kısa vadeli yabancı kaynaklar
  • Asit-test oranı = (Dönen varlıklar − Stoklar) / Kısa vadeli yabancı kaynaklar
  • Nakit oranı = Nakit ve benzerleri / Kısa vadeli yabancı kaynaklar
  • Brüt, FAVÖK, FVÖK ve net kâr marjı = ilgili kâr / Net satışlar × 100
  • ROA = Net kâr / Toplam varlıklar × 100; ROE = Net kâr / Özkaynaklar × 100
  • Borç oranı = Toplam yabancı kaynak / Toplam varlıklar × 100; Borç/özkaynak = Toplam yabancı kaynak / Özkaynaklar
  • Net borç / FAVÖK = (Finansal borçlar − Nakit) / FAVÖK
  • Faiz karşılama = FVÖK / Faiz gideri
  • Borç servisi karşılama oranı (DSCR) = FAVÖK / (Faiz gideri + Dönem içi anapara ödemeleri)
  • Aktif devir hızı = Net satışlar / Toplam varlıklar
  • Ortalama tahsil süresi (DSO) = Ticari alacaklar / Net satışlar × 365; Stokta kalma süresi (DIO) = Stoklar / Satışların maliyeti × 365

Örnek: Net satışları 12.000.000 TL, satışların maliyeti 8.400.000 TL, faaliyet giderleri 1.800.000 TL ve amortismanı 600.000 TL olan bir işletmenin FVÖK'ü 1.800.000 TL, FAVÖK'ü 2.400.000 TL'dir (FAVÖK marjı %20). Faiz gideri 450.000 TL ve yıl içinde 750.000 TL anapara ödemesi varsa DSCR = 2.400.000 / 1.200.000 = 2,00; yani faaliyetlerin ürettiği FAVÖK, borç servisinin iki katıdır.

Sonuçlar nasıl yorumlanır? Oranları tek başına değil, sektör ortalaması ve işletmenin önceki dönemleriyle birlikte değerlendirin. Sık anılan genel eşikler (sektöre göre değişir): cari oran 1'in altındaysa kısa vadeli borçlar dönen varlıkları aşar; DSCR 1'in altındaysa FAVÖK borç servisini karşılamaz; faiz karşılama oranının 1,5–2'nin altına inmesi ve net borç/FAVÖK'ün 3–4'ü aşması bankalarca genellikle risk işareti sayılır.

Nasıl kullanılır?

  1. Bilançodan dönen varlıkları, nakit ve benzerlerini, ticari alacakları, stokları, toplam varlıkları, kısa vadeli yabancı kaynakları, finansal borçları (banka kredileri, kısa + uzun vade) ve özkaynakları girin.
  2. Gelir tablosundan net satışları, satışların maliyetini, faaliyet giderlerini, amortismanı, finansman (faiz) giderini ve dönem net kâr/zararını girin.
  3. Borç servisi oranı için yıl içinde vadesi gelen kredi anapara ödemelerini girin.
  4. Hesapla düğmesine basın; oranları önceki dönem ve sektör ortalamasıyla karşılaştırın.

Notlar

Oranlar 2 ondalığa, süreler 1 ondalığa, tutarlar kuruşa HALF_UP ile yuvarlanır. Payda sıfırsa (kısa vadeli borç, faiz gideri, borç servisi, satışların maliyeti) veya FAVÖK sıfır/negatifse ilgili oran 0 gösterilir; bu "hesaplanamadı" anlamına gelir. Toplam yabancı kaynak, bilanço eşitliğinden (toplam varlıklar − özkaynaklar) bulunur. Amortismanın satışların maliyeti veya faaliyet giderleri içinde yer aldığı varsayılır. Dönem sonu bakiyeleri kullanılır; ortalama bakiyeli ROE/ROA için Kârlılık Oranları aracını kullanın.

Kaynaklar

Sıkça sorulan sorular

5 soru

  1. Bilanço ve gelir tablosundan likidite (cari oran, asit-test), kârlılık (marjlar, ROA, ROE), borçluluk (borç oranı, net borç/FAVÖK), borç servisi (faiz karşılama, DSCR) ve verimlilik (aktif devir hızı, tahsil ve stok süreleri) oranları hesaplanır; sonuçlar önceki dönemler ve sektör ortalamasıyla karşılaştırılır.

Sıradaki adım

Hesabınıza devam etmek için ilgili araçlar.

Finansal Oran Analizi kategorisindeki tüm araçlar