Vücut Yüzey Alanı (BSA) Hesaplama – Mosteller, Du Bois
Boy ve kilodan vücut yüzey alanını (BSA, m²) Mosteller, Du Bois ve Haycock formülleriyle hesaplar ve üç sonucu yan yana gösterir.
Dikkat edilmesi gerekenler:
- Sonuçlar tahmindir; ilaç dozu hesabı için tek başına kullanılmaz, dozu her zaman hekim veya eczacı belirler.
- Aşırı obezite, ampütasyon, ödem veya çok düşük vücut ağırlığında formüller gerçek yüzey alanından belirgin sapabilir.
- Bebeklerde ve küçük çocuklarda Haycock formülü daha uygun kabul edilir; pediatrik dozlama kurum protokolüne göre yapılır.
Hesaplama
Sonuç
Değerleri girip Hesapla düğmesine bastığınızda sonuç burada görünür.
Araç hakkında
Vücut yüzey alanı (BSA – body surface area), bir kişinin derisinin kapladığı toplam alanın metrekare cinsinden tahminidir. Tıpta kilodan daha iyi bir "vücut büyüklüğü" ölçüsü olarak kabul edilir: bazı ilaç dozları (özellikle kemoterapi), kalp debisinin indekslenmesi (kardiyak indeks) ve böbrek fonksiyonunun 1,73 m²'ye göre standartlaştırılması BSA ile yapılır. Doğrudan ölçmek zor olduğu için boy ve kilodan formüllerle hesaplanır.
Formüller
Boy (B) santimetre, kilo (K) kilogram olmak üzere:
- Mosteller (1987): BSA = √(B × K ÷ 3600)
- Du Bois & Du Bois (1916): BSA = 0,007184 × K^0,425 × B^0,725
- Haycock (1978): BSA = 0,024265 × K^0,5378 × B^0,3964
Mosteller formülü basitliği nedeniyle klinikte en yaygın kullanılanıdır. Du Bois formülü tarihsel referanstır, Haycock formülü ise çocuklar ve bebekler için geliştirilmiştir. Sonuçlar 2 ondalık basamağa yuvarlanır.
Örnek
Boy 170 cm, kilo 70 kg:
- Mosteller: √(170 × 70 ÷ 3600) = √3,3056 = 1,82 m²
- Du Bois: 0,007184 × 70^0,425 × 170^0,725 = 1,81 m²
- Haycock: 1,83 m²
Sonuç nasıl yorumlanır?
Yetişkin bir erkekte BSA çoğunlukla 1,9 m², yetişkin bir kadında 1,6 m² civarındadır; laboratuvar sonuçlarında kullanılan 1,73 m² "standart yetişkin" değeridir. Formüller arasındaki fark normal yetişkinlerde genellikle 0,02–0,05 m²'dir; çok kilolu, çok zayıf veya çok kısa kişilerde fark artar. Bir tedavide hangi formülün kullanılacağına hekim ve kurum protokolü karar verir.
Nasıl kullanılır?
- Boyunuzu santimetre olarak girin (ör. 172).
- Kilonuzu kilogram olarak girin; ondalık kullanabilirsiniz (ör. 68,5).
- Üç formülün sonucunu karşılaştırın; klinik protokolünüz hangi formülü istiyorsa onu kullanın.
Notlar
Tüm sonuçlar metrekare (m²) cinsindendir ve 2 ondalık basamağa yarım yukarı yuvarlanır. Hesaplama boyun santimetre, kilonun kilogram olarak girildiğini varsayar.
Kaynaklar
Dayanak kaynaklar
- [1]Simplified Calculation of Body-Surface AreaMosteller RD, N Engl J Med, 1987
- [2]Clinical Calorimetry, Tenth Paper: A Formula to Estimate the Approximate Surface Area if Height and Weight Be KnownDu Bois D, Du Bois EF, Arch Intern Med, 1916
- [3]Geometric method for measuring body surface area: A height-weight formula validated in infants, children, and adultsHaycock GB, Schwartz GJ, Wisotsky DH, J Pediatr, 1978
Sıkça sorulan sorular
BSA; kemoterapi gibi bazı ilaçların dozlanmasında, kardiyak indeks (kalp debisi ÷ BSA) gibi değerlerin hesaplanmasında ve böbrek fonksiyon testlerinin 1,73 m² standart yüzeye göre düzeltilmesinde kullanılır.
Yetişkinlerde Mosteller, Du Bois ve Haycock birbirine çok yakın sonuç verir. Mosteller formülü kolay hesaplandığı için en yaygın kullanılanıdır; Haycock formülü çocuklar için geliştirilmiştir. Hangi formülün geçerli olduğu tedavi protokolüne bağlıdır.
Yetişkin erkeklerde yaklaşık 1,9 m², yetişkin kadınlarda yaklaşık 1,6 m² sık görülür. Laboratuvar raporlarında kullanılan 1,73 m² ise ortalama bir yetişkin için kabul edilen standart değerdir.
Mosteller formülünde BSA kilonun kareköküyle orantılıdır; kilonun %10 artması BSA'yı yaklaşık %5 artırır. Bu nedenle kilo değişimi BSA'ya daha yumuşak yansır.
Sıradaki adım
Hesabınıza devam etmek için ilgili araçlar.
- Hesapla
Vücut Kitle İndeksi (VKİ / BMI) Hesaplama
Kilonuz ve boyunuzla vücut kitle indeksinizi (VKİ/BMI) hesaplayın; Dünya Sağlık Örgütü sınıfınızı, boyunuza göre sağlıklı kilo aralığını ve bu aralığa ulaşmak için gereken kilo farkını görün.
- Hesapla
İdeal Kilo Hesaplama (Devine, Robinson, Miller, Hamwi)
Boyunuza ve cinsiyetinize göre ideal kilonuzu dört klasik formülle (Devine, Robinson, Miller, Hamwi) hesaplayın; ortalamayı ve VKİ'ye göre sağlıklı kilo aralığını görün.
- Hesapla
Bazal Metabolizma ve Günlük Kalori İhtiyacı Hesaplama
Bazal metabolizma hızınızı (BMH) Mifflin-St Jeor denklemiyle, günlük kalori ihtiyacınızı aktivite düzeyinize göre hesaplayın; kilo verme veya alma hedefinize göre günlük kaloriyi görün.
- Hesapla
Vücut Yağ Oranı Hesaplama (ABD Donanması Yöntemi)
Boy, boyun, bel ve (kadınlarda) kalça çevresiyle vücut yağ oranınızı ABD Donanması (Hodgdon-Beckett) yöntemine göre hesaplayın; yağ kütlesi ve yağsız kütleyi görün.