Nakit Bütçesi Hesaplama (6 Aylık Nakit Akış Planı ve Finansman İhtiyacı)
Açılış nakdi ile aylık tahsilat ve ödeme tahminlerinden 6 ay için ay sonu nakit bakiyelerini, en düşük bakiyeyi, nakit açığını ve minimum kasa hedefine göre finansman ihtiyacını hesaplar.
Dikkat edilmesi gerekenler:
- Sonuçlar tahminlerinizin kalitesine bağlıdır; iyimser, olası ve kötümser senaryoları ayrı ayrı deneyin.
- Ay içindeki gün bazlı açıklar ay sonu bakiyesinde görünmeyebilir; yoğun ödeme günlerini ayrıca kontrol edin.
- Kredi faizi, kur farkı ve vergi ödemeleri tahminlere siz eklemedikçe hesaba katılmaz.
- Bu araç bilgilendirme amaçlıdır; finansman tavsiyesi değildir.
Hesaplama
Sonuç
Değerleri girip Hesapla düğmesine bastığınızda sonuç burada görünür.
Araç hakkında
Nakit bütçesi, işletmenin önümüzdeki aylarda kasasına girecek ve çıkacak nakdi ay ay planlamasıdır. Kâr eden bir işletme bile tahsilat ve ödeme zamanlaması uyuşmadığında nakit sıkışıklığı yaşayabilir; nakit bütçesi bu açığı önceden görüp kredi limiti, vade görüşmesi veya harcama ertelemesiyle önlem almayı sağlar.
Formüller
- Ay sonu nakit = Önceki ay sonu nakit + Ay içi tahsilatlar − Ay içi ödemeler (1. ay için açılış nakdi kullanılır)
- En düşük bakiye = 6 ay sonu bakiyesinin en küçüğü
- Finansman ihtiyacı = max(0; Minimum kasa hedefi − En düşük bakiye)
- Minimum üstü fazla = max(0; 6. ay sonu nakit − Minimum kasa hedefi)
Örnek: Açılış nakdi 150.000 TL ve minimum kasa hedefi 50.000 TL olan bir işletmenin 1–3. aylarda ödemeleri tahsilatlarını aşıyor: bakiye sırasıyla 130.000, 60.000 ve 0 TL'ye iniyor. 3. ayda nakit minimum hedefin 50.000 TL altına düştüğü için bu kadar ek kaynak (ör. kredi limiti) gerekir. 4–6. aylarda tahsilatlar artınca bakiye 290.000 TL'ye çıkar.
Tahsilat tahmininde satışların peşin ve vadeli kısımlarını, alacakların ortalama tahsil süresini; ödeme tahmininde tedarikçi vadelerini, maaş, SGK ve vergi ödeme günlerini, kredi taksitlerini dikkate alın.
Nasıl kullanılır?
- Dönem başındaki kasa ve banka toplamını (açılış nakdi) girin; kredili mevduat kullanımı varsa eksi değer girin.
- Tutulmak istenen asgari nakit tutarını (minimum kasa) girin.
- Her ay için beklenen tahsilatları ve ödemeleri girin; boş bırakılan aylar 0 kabul edilir.
- Hesapla düğmesine basın; en düşük bakiyenin oluştuğu aya ve finansman ihtiyacına bakın.
Notlar
Tutarlar kuruşa HALF_UP ile yuvarlanır. En düşük bakiye birden fazla ayda aynıysa ilk ay gösterilir. Finansman ihtiyacı, açığın en yüksek olduğu ana göre bulunan en yüksek ek nakit ihtiyacıdır; kullanılacak kredinin faizi ve geri ödemesi bütçeye ayrıca eklenmelidir. Ay içi zamanlama (ör. maaşın tahsilattan önce ödenmesi) modellenmez; ay sonu bakiyeleri gösterilir.
Kaynaklar
Sıkça sorulan sorular
Açılış nakdinden başlanır; her ay için beklenen tahsilatlar eklenir, beklenen ödemeler çıkarılır ve ay sonu bakiyesi bir sonraki ayın açılışı olur. Bakiyenin minimum kasa hedefinin altına düştüğü aylar finansman ihtiyacını gösterir.
Gelir tablosu tahakkuk esaslıdır: satış faturası kesildiğinde gelir yazılır. Nakit bütçesi ise paranın fiilen girdiği ve çıktığı zamana bakar; vadeli satışın geliri bugün, nakdi aylar sonra gelir.
İşletmenin beklenmedik ödemeler ve tahsilat gecikmeleri için tuttuğu tampondur. Yaygın bir yaklaşım 1–2 aylık sabit gider kadar nakit bulundurmaktır; sektöre ve tahsilat düzenine göre değişir.
Tahsilatları hızlandırma (erken ödeme iskontosu, faktoring), ödemeleri öteleme (tedarikçi vadesi), harcama erteleme veya kısa vadeli kredi kullanma başlıca yollardır. Maliyetlerini ilgili araçlarla karşılaştırabilirsiniz.
Sıradaki adım
Hesabınıza devam etmek için ilgili araçlar.
- Hesapla
Nakit Yakma Oranı (Burn Rate) ve Runway (Pist Süresi) Hesaplama
Nakit bakiyesi, aylık gider ve gelirden brüt ve net nakit yakma oranını, mevcut nakdin kaç ay yeteceğini (runway) ve hedef süre için gereken ek finansmanı hesaplar.
- Hesapla
Bütçe Sapma Analizi Hesaplama (Bütçe ve Gerçekleşen Karşılaştırması)
Bütçelenen ve gerçekleşen gelir ile maliyetleri karşılaştırarak gelir, maliyet ve kâr sapmalarını tutar ve yüzde olarak; satış adedi girilirse fiyat ve miktar sapmasını hesaplar.
- Hesapla
İşletme Sermayesi İhtiyacı Hesaplama (Çalışma Sermayesi ve Büyüme Finansmanı)
Yıllık satış, satışların maliyeti ile alacak tahsil, stok ve borç ödeme sürelerinden işletmenin bağladığı işletme sermayesini ve büyümenin gerektirdiği ek finansmanı hesaplar.
- Hesapla
Serbest Nakit Akışı (FCF) Hesaplama: FCFF ve FCFE
Faaliyet kârı, amortisman, yatırım harcaması ve işletme sermayesi değişiminden firmaya serbest nakit akışını (FCFF) ve özsermayeye serbest nakit akışını (FCFE) hesaplar.
- Hesapla
Devir Hızları ve Nakit Dönüşüm Süresi Hesaplama (Stok, Alacak, Borç)
Stok, alacak ve borç devir hızlarını ve gün sürelerini (DIO, DSO, DPO) ile nakit dönüşüm süresini hesaplar; işletme sermayesinin ne kadar hızlı döndüğünü gösterir.
- Hesapla
Çek/Senet Ağırlıklı Ortalama Vade
Birden fazla çek veya senedin tutar ağırlıklı ortalama vadesini (gün) hesaplayın; toplam tutarı ve ondalıklı ortalamayı görün.