Makro Besin Hesaplama (Protein, Karbonhidrat, Yağ Gram)
Günlük kalori hedefinizi seçtiğiniz protein ve yağ oranlarına göre böler; protein, karbonhidrat ve yağın gram ve kalori karşılığını hesaplar.
Dikkat edilmesi gerekenler:
- Böbrek hastalığı, diyabet, gebelik veya emzirme gibi durumlarda makro dağılımını hekim veya diyetisyen belirlemelidir.
- Etiketlerdeki enerji değerleri yuvarlandığı ve lif farklı enerji verdiği için gerçek tüketim hesaplanandan biraz farklı olabilir.
- Araç beslenme planı veya tıbbi tavsiye yerine geçmez; tahmini bir dağılım sunar.
Hesaplama
Sonuç
Değerleri girip Hesapla düğmesine bastığınızda sonuç burada görünür.
Araç hakkında
Makro besinler; enerji veren üç ana besin grubu olan protein, karbonhidrat ve yağdır. Kalori hedefinizi bildiğiniz hâlde "günde kaç gram protein yemeliyim?" sorusunun cevabı, bu kaloriyi makrolar arasında nasıl paylaştırdığınıza bağlıdır. Bu araç günlük kaloriyi seçtiğiniz yüzdelere böler ve her makroyu grama çevirir. Karbonhidrat oranı, protein ve yağdan kalan pay olarak otomatik bulunur; böylece yüzdelerin toplamı her zaman %100 olur.
Formüller (Atwater enerji katsayıları)
- Karbonhidrat (%) = 100 − protein (%) − yağ (%)
- Makro kalorisi = günlük kalori × makro yüzdesi ÷ 100
- Protein (g) = protein kalorisi ÷ 4 (1 g protein ≈ 4 kcal)
- Karbonhidrat (g) = karbonhidrat kalorisi ÷ 4 (1 g karbonhidrat ≈ 4 kcal)
- Yağ (g) = yağ kalorisi ÷ 9 (1 g yağ ≈ 9 kcal)
- Kilogram başına protein = protein (g) ÷ vücut ağırlığı (kg)
Örnek
Günlük 2.000 kcal, %30 protein, %30 yağ → karbonhidrat %40.
- Protein: 2.000 × 0,30 = 600 kcal ÷ 4 = 150 g
- Karbonhidrat: 2.000 × 0,40 = 800 kcal ÷ 4 = 200 g
- Yağ: 2.000 × 0,30 = 600 kcal ÷ 9 = 66,7 g 70 kg bir kişi için bu, kilogram başına 2,14 g protein demektir.
Sonuç nasıl yorumlanır?
Sağlıklı yetişkinler için yaygın kabul gören aralıklar; enerjinin yaklaşık %45–65'inin karbonhidrattan, %20–35'inin yağdan, %10–35'inin proteinden gelmesidir. Spor yapanlarda protein ihtiyacı genellikle kilogram başına 1,2–2,0 g olarak ifade edilir. Önce günlük kalori ihtiyacınızı bazal metabolizma aracıyla bulup buraya girmeniz önerilir.
Nasıl kullanılır?
- Günlük kalori hedefinizi girin (bilmiyorsanız önce günlük kalori ihtiyacı aracını kullanın).
- Proteinin ve yağın toplam kaloriden alacağı yüzdeyi girin; karbonhidrat kalan pay olarak hesaplanır.
- İsterseniz kilonuzu girin; kilogram başına protein miktarı da gösterilir.
- Gram değerlerini öğünlerinize paylaştırarak planınızı oluşturun.
Notlar
Atwater genel enerji katsayıları kullanılır: protein ve karbonhidrat 4 kcal/g, yağ 9 kcal/g. Gramlar 1, kaloriler tam sayıya, kilogram başına protein 2 ondalık basamağa yarım yukarı yuvarlanır. Alkol (7 kcal/g) ve lif hesaba katılmaz.
Kaynaklar
Dayanak kaynaklar
- [1]Dietary Reference Intakes for Energy, Carbohydrate, Fiber, Fat, Fatty Acids, Cholesterol, Protein, and Amino AcidsInstitute of Medicine / National Academies Press, 2005
Sıkça sorulan sorular
Hareketsiz yetişkinler için sık kullanılan alt sınır kilogram başına yaklaşık 0,8 g'dır; düzenli spor yapanlarda 1,2–2,0 g/kg aralığı önerilir. Bu araçta kilonuzu girerek seçtiğiniz dağılımın kilogram başına kaç gram proteine denk geldiğini görebilirsiniz.
Sağlıklı yetişkinler için genel kabul gören aralıklar karbonhidrat %45–65, yağ %20–35, protein %10–35'tir. Kilo verme döneminde protein oranı genellikle artırılır; dayanıklılık sporcuları ise daha fazla karbonhidrat kullanır.
Bunlar Atwater sisteminin genel enerji katsayılarıdır: vücutta 1 gram yağ yaklaşık 9 kcal, 1 gram protein veya karbonhidrat yaklaşık 4 kcal enerji sağlar. Gıda etiketlerindeki enerji değerleri de bu katsayılarla hesaplanır.
Üç oranın toplamı her zaman %100 olmalıdır. Hatalı toplamları önlemek için protein ve yağ oranını siz girersiniz; karbonhidrat kalan pay olarak otomatik hesaplanır ve sonuçta gösterilir.
Sıradaki adım
Hesabınıza devam etmek için ilgili araçlar.
- Hesapla
Bazal Metabolizma ve Günlük Kalori İhtiyacı Hesaplama
Bazal metabolizma hızınızı (BMH) Mifflin-St Jeor denklemiyle, günlük kalori ihtiyacınızı aktivite düzeyinize göre hesaplayın; kilo verme veya alma hedefinize göre günlük kaloriyi görün.
- Hesapla
Vücut Kitle İndeksi (VKİ / BMI) Hesaplama
Kilonuz ve boyunuzla vücut kitle indeksinizi (VKİ/BMI) hesaplayın; Dünya Sağlık Örgütü sınıfınızı, boyunuza göre sağlıklı kilo aralığını ve bu aralığa ulaşmak için gereken kilo farkını görün.
- Hesapla
İdeal Kilo Hesaplama (Devine, Robinson, Miller, Hamwi)
Boyunuza ve cinsiyetinize göre ideal kilonuzu dört klasik formülle (Devine, Robinson, Miller, Hamwi) hesaplayın; ortalamayı ve VKİ'ye göre sağlıklı kilo aralığını görün.
- Hesapla
Egzersizde Yakılan Kalori Hesaplama (MET Değeriyle)
Aktivitenin MET değeri, kilo ve süreden egzersizde yakılan kaloriyi; haftalık toplam kaloriyi ve MET-dakikayı hesaplar.