İçeriğe geç
Miraç Özdemir
Ticari Kazanç Vergisi

Amortisman Hesaplama (Normal ve Azalan Bakiyeler, VUK)

Maliyet bedeli ve faydalı ömürden VUK'a göre normal veya azalan bakiyeler amortismanını hesaplar; seçtiğiniz yıl için amortisman tutarı, birikmiş amortisman ve net defter değerini verir.

Sürüm 2

Dikkat edilmesi gerekenler:

  • Kıst amortisman yalnız normal yöntemde uygulanır; azalan bakiyeler yönteminde ve kıstın kapsamına giren kıymetlerin (ör. binek otomobil kiralama faaliyeti) belirlenmesinde mali müşavirinize danışın.
  • Yeniden değerleme, enflasyon düzeltmesi ve değer artışı/azalışı etkileri modellenmez.
  • Binek otomobil gider kısıtlaması, kiralama ve diğer vergi mevzuatındaki gider kısıtlamaları (KVK, GVK) uygulanmaz.
  • Faydalı ömür ve oranı Amortisman Listesi'nden kıymet cinsine göre siz seçersiniz; ölçü olarak kendi kıymetinizin listedeki ömrünü kontrol edin.
  • Azalan bakiyeler yöntemini yalnızca bilanço esasına göre defter tutanlar uygulayabilir; bu araç mükellef statüsünü denetlemez.

Hesaplama

Kıymet ve yöntem

TRY

Amortismana esas değer (TL), KDV hariç; indirilemeyen KDV varsa maliyete dahildir.

Amortisman Listesi'ndeki faydalı ömür (yıl). Normal oran = 1 / ömür. Örnek: %20 oran için 5 yıl.

Amortisman yöntemi

Normal: eşit tutarlar. Azalan bakiyeler: normal oranın 2 katı (en çok %50) kalan değere uygulanır; son yıl bakiye yok edilir.

Amortisman döneminin kaçıncı yılı (1 = aktife girdiği yıl). Ömrü aşarsa kıymet tamamen itfa edilmiş sayılır.

Normal yöntemde ilk yıl amortismanı bu ay sayısı kadar ayrılır; ayrılamayan kısım faydalı ömrü izleyen yılda gider yazılır. Binek otomobillerde (VUK md. 320) aktife girdiği ay dahil yıl sonuna kadarki ay sayısını girin; diğer kıymetlerde 12 bırakın.

İlk hesaplamadan sonra değerleri değiştirdiğinizde sonuç otomatik güncellenir.

Sonuç

Değerleri girip Hesapla düğmesine bastığınızda sonuç burada görünür.

Araç hakkında

Amortisman, işletmede bir yıldan fazla kullanılan iktisadi kıymetlerin maliyetinin faydalı ömrü boyunca gider yazılmasıdır (VUK md. 313 ve devamı). Bu araç Maliye Bakanlığı Amortisman Listesi'ndeki faydalı ömre göre iki yöntemi uygular.

Normal amortisman (VUK md. 315): oran = 1 / faydalı ömür; her yıl maliyetin eşit payı ayrılır. Son yıl kuruş farkı kapatılır.

Azalan bakiyeler (VUK mükerrer md. 315): oran = normal oranın 2 katı, en çok %50; her yıl, maliyetten önceki yıllarda ayrılan amortismanların düşülmesiyle bulunan kalan değere uygulanır. Süre normal orana göre belirlenir ve son yıl kalan değer tamamen yok edilir. Yalnızca bilanço esasına göre defter tutan mükellefler bu yöntemi seçebilir.

Kıst amortisman (VUK md. 320): binek otomobillerde aktife girildiği yıl için amortisman yalnız kalan aylar kadar ayrılır (ör. Ekim'de alınan araç için 3/12); ilk yıl ayrılamayan tutar faydalı ömrün bittiği yılı izleyen yılda gider yazılır. Hesaplama aracı, normal yöntemde ilk yılın ay sayısını girdi olarak alır. Örnek: 1.200.000 TL binek otomobil, 5 yıl, Ekim'de aktifte: 1. yıl 60.000 TL, 2–5. yıllar 240.000 TL, 6. yıl kalan 180.000 TL.

Formüller (azalan): r = min(2 / ömür; 0,5); k. yıl sonu net defter değeri = Maliyet × (1 − r)^k; yıllık amortisman = önceki yıl sonu değeri − k. yıl sonu değeri; son yıl amortismanı = o yıl başı değer.

Örnek: 100.000 TL, 5 yıl, azalan bakiyeler: oran %40; 1. yıl 40.000, 2. yıl 24.000, 3. yıl 14.400 TL (birikmiş 78.400, net değer 21.600), 4. yıl 8.640, 5. yıl kalan 12.960 TL.

Ek örnek (normal): 250.000 TL, 10 yıl ömür, normal yöntem: oran %10, yıllık amortisman 25.000,00 TL. 4. yılın başındaki net değer 175.000,00 TL, birikmiş amortisman 100.000,00 TL, yıl sonu net defter değeri 150.000,00 TL olur.

Sonuç nasıl yorumlanır? "Yıllık amortisman tutarı" seçtiğiniz yıl için gider yazılabilecek tutardır; "Birikmiş amortisman" o yıl sonuna kadar ayrılan toplamdır ve maliyetle arasındaki fark yıl sonu net defter değerini verir. Net defter değeri 0 ise kıymet tamamen itfa edilmiştir. Sonuçlar mali müşavirinizin uygulamasıyla karşılaştırılmalıdır.

Nasıl kullanılır?

  1. Kıymetin maliyet bedelini girin.
  2. Amortisman Listesi'ndeki faydalı ömrü (yıl) girin.
  3. Normal veya azalan bakiyeler yöntemini seçin.
  4. Sonucunu görmek istediğiniz yılı girin (1 = aktife girdiği yıl).
  5. Hesapla düğmesine basın.

Notlar

Tutarlar kuruşa HALF_UP ile yuvarlanır. Normal yöntemde yıllık tutar maliyet / ömürün yuvarlanmış değeridir; son yıl amortismanı kalan değeri kapatır. Azalan bakiyelerde yıl sonu net değeri maliyet × (1 − oran)^yıl formülünün yuvarlanmış değeridir. Ömrü aşan yıllarda kıymet tamamen itfa edilmiştir (yıllık tutar 0). Kıst uygulamasında ilk yıl tutarı maliyet × ay / (12 × ömür) olarak kuruşa yuvarlanır, ara yıllar tam yıllık tutardır ve kalan değer ömrü izleyen yılda kapatılır; kıst yalnız normal yöntemde uygulanır.

Kaynaklar

Dayanak kaynaklar

  1. [1]
    213 sayılı Vergi Usul Kanunu, md. 313-321Resmî Gazete / mevzuat.gov.tr

Sıkça sorulan sorular

5 soru

  1. Normal yöntemde her yıl eşit tutar ayrılır; azalan bakiyelerde ilk yıllarda daha yüksek, sonraki yıllarda daha düşük amortisman ayrılır, toplam yine maliyete eşittir.

Sıradaki adım

Hesabınıza devam etmek için ilgili araçlar.

Ticari Kazanç Vergisi kategorisindeki tüm araçlar