KDV Hesaplama

Katma Değer Vergisi (KDV), mal ve hizmet satışlarında satış bedeli üzerinden hesaplanan bir tüketim vergisidir. Satıcı vergiyi alıcıdan tahsil eder ve devlete beyan eder; nihai yükü tüketici üstlenir.

Bir faturada KDV üç sayıyla görünür: matrah (KDV hariç tutar), KDV tutarı ve genel toplam (KDV dahil tutar). Bu araç hangisini bilirseniz bilin diğer ikisini hesaplar.

Yön, elinizdeki tutarın hangisi olduğuna göre değişir:

En sık yapılan hata ikinci satırdadır: KDV dahil tutardan doğrudan oran kadar düşmek. %20 dahil 1.200 TL’den %20 düşerseniz 960 TL bulursunuz; doğru matrah ise 1.000 TL’dir. Aradaki fark, KDV’nin matrah üzerinden hesaplanmasından kaynaklanır.

Örnek 1 — KDV hariç tutardan: 2.500 TL’lik bir hizmete %20 KDV uygulanacak.

• Matrah: 2.500,00 TL
• KDV: 2.500 × 20 / 100 = 500,00 TL
• Genel toplam: 3.000,00 TL

Örnek 2 — KDV dahil tutardan: Kasa fişinde 1.180 TL yazıyor ve ürün %18 KDV’ye tabi (2023 öncesi bir fatura).

• Matrah: 1.180 / 1,18 = 1.000,00 TL
• KDV: 180,00 TL
• Genel toplam: 1.180,00 TL

• Dönem önemlidir. Oranlar 10 Temmuz 2023’te değişti. Geçmiş bir fatura için hesaplama yapıyorsanız o tarihte yürürlükte olan oranı kullanın.
• Her mal ve hizmet aynı orana tabi değildir. Temel gıda, kitap ve bazı hizmetler indirimli oranda; konut teslimleri gibi bazı işlemler özel düzenlemeye tabidir.
• Tevkifat ayrı bir konudur. Tevkifatlı işlemlerde KDV’nin bir kısmı alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilir; bu araç tevkifat hesaplamaz.
• Yuvarlama. Sonuçlar kuruşa yuvarlanır ve yarım kuruş yukarı çıkar. Çok kalemli faturalarda kalem kalem yuvarlama ile toplam üzerinden yuvarlama arasında kuruş farkı oluşabilir.

KDV dahil tutardan KDV nasıl çıkarılır?

KDV dahil tutarı (1 + oran/100) değerine bölersiniz. Örneğin %20 KDV dahil 1.200 TL için: 1.200 / 1,20 = 1.000 TL matrah, aradaki 200 TL KDV tutarıdır. Yaygın bir hata, dahil tutardan doğrudan %20 düşmektir; bu yanlış sonuç verir.

KDV oranları kaçtır?

Türkiye’de 10 Temmuz 2023’ten itibaren %1, %10 ve %20 oranları uygulanmaktadır. Bu tarihten önce oranlar %1, %8 ve %18 idi. Geçmiş bir fatura için hesaplama yapıyorsanız o dönemin oranını kullanmalısınız.

Matrah ne demek?

Matrah, üzerinden KDV hesaplanan tutardır; yani KDV hariç tutar. Faturada önce matrah yazılır, üzerine KDV eklenir ve genel toplam bulunur.

Hesaplama sonucu resmî beyanname yerine geçer mi?

Hayır. Bu araç ön hesaplama ve kontrol amaçlıdır. Beyanname, tevkifat, istisna ve indirim uygulamaları için mali müşavirinize danışın.